Monday, 23 March 2009

LANGAZ KREOL

Repons pou bann kestion NJ

Dan so lartik date le 9 mars 2009 lor Forum Le Mauricien, NJ ti soulev de kestyon :

Premye : " Est-il plus facile d'apprendre l'anglais ou le francais en kreol ? "

Si ou langaz maternel li ni angle, ni franse, pou oblize servi kreol pou zanfan-la kapav konpran. Eski li posib pou enn ansenyan en Chine montre angle ek franse bann zelev ki konpran zis sinwa, san ki li kapav kominike an sinwa ?

Dezyem : " Les enfants qui font preuve de carence en lecture pourront-ils faire mieux en lisant en kreol, langue qui est beaucoup plus difficile à lire même pour les literates ? "

Dapre enn experyans personnel avek 5 zelev ki ti feb dan langaz kolonyal (Form 1 ek Form 3), zot pa ti experyans okenn difikilte pou lir kreol. Ti ena zis pou mo lir enn text enn sel fwa ek an-mem-tan zot ti pe swiv dan zot kopi, pou ki zot ti kapav konpran kouma lir. Ek zot lir li kouma bann literates kreol morisyen parski zot ti ena enn lamour pou aprann zot langaz maternel.

Mo pa pe fer referans avek grafi larmoni (kreol dan ki sa lartik la inn ekrir - grafi ki Le Mauricien servi) ki dilo disik pou lir parski li pli pros avek franse me avek grafi ki finn servi dan Bann Fler Sovaz, ki pli orizinal.

Sa bann literates kouma ou pe fer referans-la, zot bann literates an angle ek franse, me zot bann illiterates dan kreol ek kan zot dir zot pa kapav lir kreol, zot dir li avek enn fyerte ki swivi par enn deklarasyon : " Mo pli a-lez avek angle ek franse mwa ".

Si sa bann literates trouv li difisil pou lir kreol, li akoz sa santiman inferyorite ki zot donn langaz kreol ek si ena enn text an kreol ki zot bizin lir, zot fer li avek enn degou.

41 an Lindepandans, lalang pe pli amare…

Enn Patriot Langaz Kreol

Tahir Hussen Pirbhay

pibliye lor Le Mauricien Lenji le 23 Mars 2009

Tuesday, 17 March 2009

Espyonaz Sionist dan Iran

Set manb Bahai pou zize dan Iran pou espyonaz an faver Israel ek propagand kont Repiblik Islamik ek deza bann swadizan chien-de-guarde drwa-imin pe balans zot lake zis pou esey zot mye atak Repiblik Islamik Iran ki enn lexanp pou tou bann pei mizilman."

Lamerik pe santi li efare lor sa pourswit-la dan so iniform zandarm lemond ki linn koud pou li mem, me so pwin-de-vi li pa inportan parski so pwin-de-vi li bayas an faver Israel ek kont Iran ek lemond mizilman an zeneral.

Dapre bann deklarasyon fer par Prosekiter Zeneral Iranyen, Qorban-Ali Dorri-Najafabadi ant 15 ek 28 Fevriye :

- ena bann prev irefitab ki sa bann manb dan sekt Bahai-la ena bann kontak pros avek lennmi Iran;

- zot ena bann lyen byen for avek rezim sionist;

- Repiblik Islamik Iran pa pou permet nenport enn group vinn enn menas pou pei la so sekirite nasyonal;

- dan Iran personn pa kestyone ouswa pourswivi akoz zot apartenans dan enn diferan relizyon ouswa sekt, me enn sel zafer ki gouvernman pa pou kapav tolere, li bann aktivite ki menas sekirite nasyonal;

- si nenport enn group al kont lalwa, sistem zidisyer pou opoz li ek gouvernman pa pou les okenn lezot pei interfer dan sa prosedir la;

- mem si sa bann manb sa sekt'la finn komet boukou komers ilegal (seki vedir, ena plizir deli ki kapav pourswiv zot), zot pou pourswivi lor sarz menas kont sekirite nasyonal;

- ek finalman, dan le-pase plizir manb Bahai ti deza admet bann sarz espyonaz an-faver Israel...

Iran pena pou reponn personn lor so bann resers ek rezilta lor so bann lanket dan bann kes espyonaz ek menas kont so sekirite nasyonal ek okenn etranze pena drwa furay dan so zafer sirtou kan li enn kestyon sekirite nasyonal.

Bann Ameriken mal-plase pou dir ki Iran pe rod exterminn kominote Bahai. Ena zis set espyon e non pa plis ki de mil Palestinyen inosan dan de semenn !

Nou bann frer kominote Bahai bizin pa trakase parski sa set espyon-la pa pe sibir bann tortir kouma bann C.I.A ofer. Dan Iran pena okenn prizon ki resanble Guantanamo.

Li bet pou adres mwa bann repons lor bann zistwar Bahai lor pwin de vi relizye ek Zistorik (versyon lwest). Sak ka ena enn so rezon partikilye deryer li. Listwar inn montre ki nasyon so parol ena plis verite ek ki nasyon so parol nou bizin doute.

Si sa set espyon la pou zize dan Iran, li pa parski zot bann Bahai, me li parski zot ena lame sal !

Tahir Hussen

Monday, 9 March 2009

N° 8

Kisannla ki pli inbesil ?

Bann lagazet lokal pe definir sa viktwar MSM dan Quartier-Militaire/Moka-la, kouma enn "victoire éclatante" ek dan so intervyou, patron MBC, dir ki bann elektora finn ekout so " mot d'ordre ".

Victoire éclatante ?

Ena enn diferans trwa-mil vot ant Pravind ek Ashock. Apre enn bon rezonnman, sa sif-la paret byen minim kan nou pran an konsiderasion ki Pravind finn gagn soutien partizan Ptr ek bann vot kominal, kouma nou tou kone, sou ki group so linflians ek bann lezot zistwar ki zot pou tande byento lor kouma eleksyon la ti deroule.

Elektora finn ekout Navin ?

Dapre bann statistik, preske lamwatye elektora selman finn vot MSM ek Navin pe flate ki bann elektora sa sirkonskripsyon-la finn ekout li. Li pou pli lozik si nou panse ki bann elekter ki ti absan zot laplipar bann Ptr ki pa anvi al donn zot vot ni chacha ni neve. Sel diferans ki finn fer Pravind so viktwar, se sa ti parti Ptr ki ti al vot an faver Pravind ek bann vot kominal.

Aster fer zot kalkil, ki poursantaz finn ekout Navin, ek ki poursantaz partizan MSM ena laba, lerla ou pou kapav trouv enn lizour.

Swa Navin enn inbesil pou fer enn tel deklarasyon, swa li pran Morisyen pou inbesil. Gete ou mem !

Tahir Hussen

Saturday, 7 March 2009

12 Mars : La'ont Morisyen

Mari fyer zot fyer
kan zot sant lim nasyonal
frisone, zot pwal mont dan ler,
zot pe sant liberte
dan langaz kolonyal!

Tufe ar riye kan get zot
sant zot limn nasyonal
ki mwa mo apel limn prosper
an "p" miniskil
sitan li rijikil

Pu fet lendepandans
fon piblik defonse
Dan lesyel bann
jivizyon kuler
pu flote…

Televizyon ek rajyo
propagand bann fos enformasyon
enn bann manipilasyon
pu fer per-de-la-nasyon
so deifikasyon

Kuma nu kapav kontan ek fyer
kan akoz lendepandans nu pei
nu bann frer Sagosyen an dey
Zot pe ankor plor zot maler
finn aras depi zot lipye, zot later

Tahir Pirbhay

Limn Prosper

glori tu vi

mari zoli

moverlenn

move alenn

o moverlenn of mine

o enn hindi fim

swit iz vay bwyuti

laswit la'si pi

swit iz vay nasyenn

enn trale senn

ara'und vi wi gava

enn bann lapya

az wann pipul

bann bater bul

az wann nasyenn

zot jir nasyon pa dan nasyenn

inn pis

weh... pis.....

jestis...

ankor tis...

ennd liberti

tchi tchi tchi, tu sa la manti !

bilerv konntri me god bles vi

pa god ki pe bles li, zot mem ki pe bles li !

for eva enn eva

pisar tu sala


Tahir Pirbhay

Wednesday, 4 March 2009

DIVORS

Bann defayans dan lalwa


Lalwa lor divors li parmi bann defayans dan bann lalwa dan Moris.

Ek enn parmi bann defo pli fristran dan divors, si enn mari ek so fam anvi divorse zis parski zot nepli anvi viv ansam, lazistis pa permet zot fer li.

Enn ladan bizin aksepte amenn rol sanse li ena tor ek enn de bann tor ki ena plis pwa pou resi gayn divors, li adilter.

Aster si zom-la desid pou pran enn fot ki li pann komet lor so latet, fam-la kapav, ninport kan, demann so ex-mari enn pansion.

Alor zom-la pou prefer ki so fam ki al dan lakour ek aksepte ki swa linn komet adilter ouswa enn lot "deli" ki pa lor so konsyans an realite. Li bizin experyans enn akt degradan, imilye li an piblik, zis pou liber li depi enn relasyon ki pe detrir so lavi zour-an-zour.

Enn de bann rezon kifer enn mari ek enn fam anvi divorse, se kan lamour fini. Kan pena lamour, lavi perdi so mazik ek tou koumans vinn enn routinn. Kan enn relasyon ant mari ek fam vinn enn routinn, lavi vinn amer.

Ek pou termine, divors ena enn pri ki pa tou dimounn kapav peye. Ena koupl bizin fer sakrifis tou-le-mwa, koumadir met larzan dan bwat-kondane, pou kapav ofer zot sa "lix" la.

Plis ki 1 400 banane avan, islam ti introdwir divors mityel ek li gratis. Nou ena boukou retar pou ratrape.

Tahir Hussen Pirbhay

25.02.2009

pibliye lor lemauricien le 4 mars 2009

Tuesday, 3 March 2009

Kiltir Bufon

si to anvi fer kas
fer enn cd tektonik
pa tu jimunn ena klas
pu aste enn liv poetik

si to anvi vinn akter
aprann fer bufonnri
perverti nu teat move bezer
avek to bann kosonnri

ek si to zetwal file
to pu fer tam tam
dan bann reklam
ensanse

antye moris pu ofer twa
zot admirasyon
parski zot kiltir,
li enn kiltir bufon

© Tahir Pirbhay

Enn adolesan so premye amur...

Enn adolesan so premye amur,
apre ji-zan mo finn re-viv sa enn zur,
par enn fam ki zame monn trape,
mem so figir pa fouti rapel

Bann lanwit blans avek bann fantasm,
enspire par suvenir bann mo ki kre bann orgasm,
bann mo ki finn ekrir devan enn lekran,
ant de amure distanse par plizir losean

Seki pu arive jime pu arive, 
ek nenport seki ariv, 
mo laam rekonesan pu anbras so lame,
ek mem so lipye 

A-traver so lekor mo anvi vener so laam,
Lamur li enn lanvi mistik,
Lanvi li enn lamur fizik,
Mo pe bril dan zot linyon ki kre enn laflam

© Tahir Hussen Pirbhay

*ekrir dan lanwit ant le 25 ek 26 fevriye