Enn karikatir imaziner
Loter enn lartik ki ti pibliye lor Le Mauricien le 21 Out 2008, so tit "Beauty lies in the bla bla bla..." fer mwa pans bann isterik ki servi bann gro gro mo, fer bann gran lamantasyon ou plito enn ekzazerasyon kouma dan bann fim "indien" zis pou vomi enn indizes'syon akoz enn problem dizestif mantal. Kitfwa linn toufe parski linn manz tro vit.
Inpilsif, li sit enn fraz san pran an konsiderasyon so kontex parski li anvi ziz sa boug kinn deranz li (mwa) kouma "rasis". Kouma pou kalifye so lartik : Tantasyon enn mank matyer griz ouswa lexpresyon enn fam fristre. Loter ti sign "PW" me mo imazine ki li feminin par la'fason ki li ekrir. Oh mo riske, la'prosenn fwa, sibir enn lot kriz isterik ki pou esey lans mwa enn koud'pwin olinpik : "sexis" !
Pou donn lexanp ki, koz angle frekaman pa vedir enn bon aksan ek siperyorite laksan kreol Morisyen, mo ti pran lexanp bann Indien depi L'ind ek dir ki kan zot koz angle, zot sonn vilin. Li enn realite ek pena la'ont ladan. Parey kouma si nou konpar laksan franse Canadien ek franse Franse... Enn kamarad ti rakont mwa kouma sa ti koz li ek so bann kamarad etidian problem kan zot ti iniversite. Zot profeser ti enn indien (depi l'ind) ek kan li ti pe explike, personn dan klas pa ti pe konpran. Sitan bann zelev ti pe aret li ek demann li re'explike, pov boug ti pe krwar ki bann zelev ti pe pran plezir avek li, ek li ti tret bann Morisyen "sovaz". Alor ki sann'la rasis ? Si par exanp enn indien depi l'ind ena pou pronons tank ek thank dan mem fraz, li pou pronons tou'le'de tank. Aster imazine li pe servi bann terminolozi informatik !
Dapre loter, si ou pa kontan manz enn manze ki li konpare avek si ou pa apresye enn aksan, alor ou enn "narrow-minded". Si manze'la li enn kwizinn etranzer, alor ou rasis. Ou bizin kouma enn lanto-nwar pou paret "broad-minded". Seki vedir, pou bizin vinn enn "aval-tou"... Pena kestion donn priorite ou gou. Lintelizans dapre li vedir, enn imin ki pena gou.
Touzour dapre loter, kan li tann de zom (mo pe rod dir "imin") pe koz ninport enn langaz me avek mem aksan, li trouv sa "boring... dull...". Koumadir avan ki bann Pakistane ek Indien debark dan Angleter pou rinte, kouma bann travayer sinwa ek banglades dan Moris, ti mari (enn "punch" word sa?) "boring... dull..." pou ekout de angle koze (parski zot ena mem laksan).
Ek kouma dan laplipar fim "indien", akoz li tro long pou dir pa gran zafer, li fini par komet bann erer, bann inbesilite. Avan li ekrir sa, li dir "beauty of a language... depends on the flow of words, sweetness eksetera...". Kouma Jean Cocteau ekrir dan Les Parents Terribles, "Se contredire, Georges. Quel luxe ! C'est mon luxe. C'est mon désordre à moi. Laisse-le-moi." Dakor PW, Dakor ! Mo les ou avek ou bann kontradiksyon ek dezord.
Enn dernye tous ki mo imazinasyon vagabon inn fer lor desin ki li finn desine lor PW, li pli aze ki mwa. Si li vre alor, pa pran li mal. Rekonfort ou avek parol Jean Anouilh : "J'adore que la jeunesse m'insulte. Cela me rassure sur mon sens politique." - Eski asterla, mo riske ki apart rasis ek sexis, zot pou fer bann long diskour pou fer mwa paret kouma enn efronte ki mank respe bann dimounn aze, ousoi kitfwa bann lezot "is" ki zot pou al fabrike ?
Esperon mo pann alim PW avek Prévert so zalimet !
Tahir Hussen Pirbhay
www.pirbhay.com
tahir.pirbhay@gmail.com


1 comments:
Feel good......
Post a Comment