Monday, 7 July 2008

POU PRISHEELA MOTTEE

Kreol neseser dan lekol

Sa let-la li enn repons pou lartik ki ti aparet lor Forum Le Mauricien le 4 zilyet 2008.

Litilizasyon langaz kreol dan lekol pou anseign bann zelev li byen neseser.

Pran lexanp bann zelev dan primer. Sa bann laz-la, zot pe ankor aprann bann vokabiler baz dan angle ak franse.

Aster si bann profeser explik zot matematik, zeografi ek lezot size dan sa de langaz etranze-la, komye pou konpran ek ki kantite zot ariv konpran ?

Si nou konpar enn zelev ki gagn bann lanseignman dan so langaz maternel, ek enn lot dan enn langaz etranze, ninport ki li franse ouswa angle, premye-la sertennman pou asimil plis informasyon.

Mo tout-a-fe dakor avek ou kan ou dir ki " nou zanfan bizin konn servi bon angle, franse, ek lezot lang pou nou kapav debat dan sa lemonn rapid-la ".

Okenn militan langaz kreol morisyen zame finn dir lekontrer. Me nou pou ariv sa nivo-la pli byen si nou servi nou langaz maternel dan lanseignman.

Nou bizin fer lanseignman dan langaz kreol vinn obligatwar omwin ziska Form 3. Sa laz-la, tou bann zelev seki resi al de lavan, mo panse ki zot fini gagn enn bon bagaz pou dezorme resevwar bann lanseignman an angle ouswa an franse.

Me si nou baz pa bon, ek nou baz li lekol primer, alor nou pa pou ariv bann bon nivo ledikasyon dan nou peyi. Ki li dan langaz etranzer, ki li dan bann lezot size.

Mo pa trouv okenn lozik kan ou dir : " Pou ki enn zanfan kapav ekrir bon kreol mo panse li bizin ena enn bon nosyon angle ek franse akoz ninport kouma, li pou bizin konn lalfabet…."

Alfabet romin pena nanye spesyal avek angle ouswa franse. Eski bann Italyen, Espanyol ouswa bann Portige, pou ki zot aprann ekrir zot langaz respektif, zot bizin al aprann angle ouswa franse? Enn zelev ki pa konn ni angle ni franse, ou anseign li kouma lir ek ekrir langaz kreol avek itilizasyon bann alfabet romin, li konparab avek enn zelev ki premye fwa pe aprann lir ek ekrir angle ouswa franse. Pou tou-le-de ki enn nouvote.

Mo remersi ou parski tan ki ena bann deba, bann partaz lopinyon ek lide lor langaz kreol, mo panse ki enn zour nou pou trouv enn bon lizour !

Tahir Hussen Pirbhay

Pibliye lor lemauricien merkredi le 16 zilyet 2008


0 comments: